همزمان با فرا رسیدن ۱۴ مرداد، سالروز امضای فرمان مشروطیت، شاهزاده رضا پهلوی با انتشار پیام مهمی خطاب به ملت ایران، ضمن بازخوانی تاریخی این جنبش بزرگ، بر لزوم تحقق کامل آرمانهای مشروطهخواهی در ایرانِ فردا تأکید کردند. ایشان در این بیانیه، حاکمیت قانون، جدایی کامل دین از حکومت و بازگرداندن ایران به ریل ترقی را پاسداشتِ حقیقی انقلاب مشروطه خواندند و رئوس برنامههای خود برای مدیریت دوران گذار را تشریح کردند.
شاهزاده رضا پهلوی در ابتدای این بیانیه، جنبش مشروطه را برخاسته از دل اندیشه و تلاش دهها ساله ایراندوستانی دانستند که از نابسامانیهای دوران قاجار در رنج بودند. ایشان آرمانهای این نهضت را بر سه اصل بنیادین استوار دانستند:
- حاکمیت قانون
- حاکمیت ملی و اراده ملت
- پیشرفت و ترقی ایران
در این پیام با اشاره به درک عمیق مشروطهخواهان از الزامات پیشرفت، به سخنان تاریخی چهرههای برجسته آن دوران استناد شده است. از جمله نقلقولی از ابوالحسنخان پیرنیا در نخستین مجلس شورای ملی (۱۵ شهریور ۱۲۸۶):
«ایرانیان را دیگر جان به لب رسیده است؛ دو چیز لازم داریم، یکی مالیه و یکی عدلیه.»
همچنین با اشاره به رساله مشهور «یک کلمه» اثر میرزا یوسفخان مستشارالدوله، تأکید شده است که راز پیشرفت کشور تنها در یک کلمه خلاصه میشود: قانون.
بخش مهمی از پیام شاهزاده رضا پهلوی به آسیبشناسی موانع دموکراسی در ایران اختصاص دارد. ایشان با اشاره به مقاومت «مشروعهخواهان» در برابر حاکمیت قانون، یادآور شدند که این جریان فکری با برتری دادن حاکمیت شرع بر اراده ملی، دههها بعد منجر به استقرار جمهوری اسلامی و ولایت فقیه در ایران شد.
ایشان همچنین با انتقاد از برخی جریانهای سیاسی امروز افزودند: «تأسفبار آنکه امروز نیز برخی جریانهای سیاسی، هرچند با ظاهری متفاوت، همچنان با اصل حاکمیت ملت و پذیرش رأی مردم بهعنوان مرجع نهایی تعیین نظام سیاسی آینده ایران مخالفت میکنند.»
تبلور آرمانهای مشروطه در دوران پهلوی
شاهزاده رضا پهلوی در بیانیه خود، ضمن اشاره به کارشکنیها و آشفتگیهای پایان عهد قاجار، تصریح کردند که بخش عمدهای از آرمانهای توسعهطلبانه نهضت مشروطه، در دوران پادشاهی رضاشاه بزرگ و محمدرضاشاه پهلوی جامه عمل پوشید. مهمترین دستاوردهای این دوران که در بیانیه به آنها اشاره شده عبارتند از:
- تأسیس دادگستری مدرن
- احداث راهآهن سراسری
- نوسازی ارتش و تأمین امنیت کشور
- بنیانگذاری بانک ملی و ساماندهی امور اقتصادی
- ایجاد نهادهای بنیادین توسعه
- چشمانداز آینده و برنامه دوران گذار
شاهزاده رضا پهلوی در پایان این پیام، پاسداشت واقعی انقلاب مشروطه در عصر حاضر را در گرو «تأکید بر حاکمیت قانون، رأی و اراده ملت و جدایی کامل دین از حکومت» دانستند.
ایشان مانیفست سیاسی خود برای آینده ایران را اینگونه شفافسازی کردند: «برنامه من برای هدایت ایران در دوران گذار بر برگزاری انتخابات آزاد، حاکمیت رأی ملت، تشکیل مجلس مؤسسان برای تعیین مسیر آینده کشور و فراهم آوردن زمینه شکوفایی و رفاه برای همه ایرانیان تأکید دارد.»
این پیام با گرامیداشت یاد و خاطره تمامی تلاشگران راه آزادی، قانون و پیشرفت ایران پایان یافته است؛ پیامی که بار دیگر بر تعهد شاهزاده رضا پهلوی به اصول دموکراتیک و واگذاری حق تعیین سرنوشت به صندوقهای رأی تأکید میورزد.
Leave a Reply